Δραστηριότητες 2001 Το περιοδικό Historein/Ιστορείν οργάνωσε συνέδριο με θέμα: Η ιστορία ως διακύβευμα Μορφές σύγχρονης ιστορικής κουλτούρας Η ιστορία των ιστορικών ασχολείται με την εξερεύνηση του παρελθόντος, με την ακρίβεια της αναπαράστασής του, με την αναδόμηση των σχέσεων, με την ανασυγκρότηση των νοηματικών κωδίκων του. Ωστόσο, τα γεγονότα και τα αντικείμενα του παρελθόντος, το ίδιο το παρελθόν έχουν μια δεύτερη ζωή. Αυτή η δεύτερη ζωή είναι διάχυτη στην κοινωνία, με πολλαπλές και διαφορετικές εκφράσεις που αντιστοιχούν σε πολλαπλές αισθήσεις ιστορίας. Ζούμε μάλιστα το εξής παράδοξο: σε μια εποχή στην οποία ο νεωτερισμός και η τεχνολογική καινοτομία προβάλλονται ως καθολική αξία, το παρελθόν και η ιστορία επιστρέφουν με μεγάλη ένταση. Σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης ανθεί η λατρεία του ιδιαίτερου. Αυτή η ενσωματωμένη στην κοινωνία ιστορία, αυτή η καθημερινή παραγωγή της ιστορίας δεν έχει γίνει ακόμη αντικείμενο ιστορικής έρευνας. Παραμένει στο περιθώριό της ως "αναπαραστάσεις" της ιστορίας, ως "παραμορφώσεις" της ακριβούς εικόνας της ιστορίας. Δεν μας έχει απασχολήσει δηλαδή η ενσωματωμένη στο παρόν ιστορία, η δεύτερη ζωή της ιστορίας και των αντικειμένων της, αυτή καθεαυτή η ιστορική κουλτούρα της εποχής μας και οι μορφές της, οι διαδικασίες της παραγωγής της, η συναρμογή της με τις κοινωνικές εξελίξεις, οι συνέπειές της στη βαθύτερη αίσθηση που έχουν οι άνθρωποι για την πορεία της κοινωνίας. Κι όμως καθημερινά παρακολουθούμε συγκρούσεις για το παρελθόν που άλλοτε παίρνουν την μορφή συμβολικών, αλλά μερικές φορές και την μορφή πραγματικών πολέμων. Οι συγκρούσεις αυτές αλλού ηπιότερες, αλλού εντονότερες, γύρω από το ένα ή το άλλο ζήτημα, χαρακτηρίζουν όλες τις κοινωνίες. Σκοπός του συνεδρίου ήταν να θέσει ως προβλήματα τα ζητήματα αυτά που αφορούν την παρουσία της ιστορίας στο ευρύτερο κοινωνικό πεδίο, να εξερευνήσει την ιστορική κουλτούρα ως μια δυναμική επικοινωνιακή διαδικασία που αφορά την παραγωγή, τη διάχυση και πρόσληψη μηνυμάτων και ερμηνειών για το παρελθόν, τις διαδικασίες ανάγνωσης του παρελθόντος που παράγει αντιλήψεις για το παρόν και προσδοκίες για το μέλλον. Στο πλαίσιο του συνεδρίου συζητήθηκαν μια σειρά από θεματικές και ερωτήματα όπως: -- Η ιστορία στη δημόσια σφαίρα. Μηχανισμοί διαμόρφωσης ιστορικής κουλτούρας. Η σχέση της ιστορίας με την πολιτική. Ιστορική συνείδηση και κοινωνικές ομάδες.-- Τα ίχνη της ιστορίας στο χώρο. Ιστορικές αντιλήψεις και συγκρότηση του χώρου. Τόποι μνήμης και μνημεία. Η "τουριστικοποίηση" του ιστορικού τοπίου.-- Η κατασκευή της ιστορικής μνήμης (προγράμματα διάσωσης, διατήρησης, μεταγραφής σε νέα μέσα). Μουσεία και αρχεία. Η ιδιωτικοποίηση της ιστορικής έρευνας σ' ένα νέο υπερεθνικό πλαίσιο.-- Μυθοπλαστικές αναπαραστάσεις. Η λογοτεχνία, ο κινηματογράφος, η τηλεόραση και το ντοκιμαντέρ ως παραγωγοί ιστορικών σχημάτων.-- Το δικαίωμα στην ιστορία. Προφορικές μαρτυρίες και αυτοβιογραφίες.-- Η ιστορία και νέες τεχνολογίες. Χρήσεις του παρελθόντος στο διαδίκτυο. Νέες μορφές κοινότητας και ταυτότητας στο ψηφιακό περιβάλλον.-- Η ιστορία ως προϊόν. Ψηφιακές κατασκευές με ιστορικό περιεχόμενο. Νέοι επαγγελματικοί χώροι και απασχόληση.-- Η χρήση της ιστορίας στα Βαλκάνια μετά το 1989. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στα τέλη του 2001 και η διάρκειά του ήταν τριήμερη (30 Νοεμβρίου - 2 Δεκεμβρίου 2001). Έκδοση "Historein: A Review of the Past & Other Stories" (Τεύχος 3, 2001) Το τρίτο τεύχος είναι αφιέρωμα με θέμα European Ego-Histoires: Historiography and the Self, 1970-2000. Οκτώ αυτοβιογραφικά κείμενα ευρωπαίων ιστορικών πραγματεύονται τη σχέση της προσωπικότητας του ερευνητή και της συγγραφής της ιστορίας. Ανασυνθέτουν τις προσωπικές εμπειρίες και επιλογές, την εμπλοκή στις πολιτικές αναζητήσεις και πρακτικές της γενιάς τους, τις διανοητικές περιπέτειες και τις επαγγελματικές διαδρομές που προσδιόρισαν το συγγραφικό τους έργο καθώς και τις θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις της σύγχρονης ιστοριογραφίας. Η ίδια η υποκειμενικότητα του ιστορικού γίνεται πηγή ιστορίας για να φωτίσει μέσα από τη σχέση της προσωπικής εμπειρίας και της ιστορικής γραφής τις συνθήκες που διαμόρφωσαν την ιστοριογραφία των τελευταίων δεκαετιών. Τεύχος 3, 2001 Επιστροφή στην αρχή της σελίδας